της Vesna Forštnerič Lesjak | Natural Science Section, Goetheanum

Μια νέα ερευνητική αρχή
Τον Ιούλιο του 2024 ξεκίνησα, ως υπεύθυνη έργου, ένα νέο πενταετές ερευνητικό πρόγραμμα που εφαρμόζει τη μέθοδο των αναδυόμενων εικόνων (ή steigbild) με στόχο τη φαρμακευτική κατανόηση των φυτών. Στο πεδίο της ανθρωποσοφικής ιατρικής, η ποιότητα θεωρείται θεμελιώδης αρχή — και ωστόσο, μέχρι σήμερα, μπορεί να αποδειχθεί επιστημονικά μόνο εν μέρει.
Πέρα από τις αναλυτικές μελέτες αποτελεσματικότητας, είναι αναγκαίο να θεμελιωθούν και να τεκμηριωθούν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των φαρμακευτικών προϊόντων. Στην περίπτωση των φυτικών φαρμάκων, αυτό αφορά ό,τι στην ανθρωποσοφία περιγράφεται ως αναβολική ζωή και καταβολικό αστρικό, δυνάμεις που αντανακλώνται φυσιολογικά στο πρωτογενές και δευτερογενές μεταβολικό σύστημα του φυτού. Αυτές μπορούν να εντοπιστούν με σχετική σαφήνεια μέσω της μεθόδου των αναδυόμενων εικόνων.

Αναδυόμενες εικόνες από εκχύλισμα φύλλων Artemisia verlotiorum σε ποσοστό 50 % στη βλαστική φάση (αριστερά: 14 Μαΐου 2024) και στη γενετική φάση, κατά την ανθοφορία (δεξιά: 16 Οκτωβρίου 2024). Συγγραφέας: Vesna Forštnerič Lesjak.

Τι προσπαθούμε να «δούμε»
Ο στόχος μου είναι να αξιοποιήσω τη δημιουργική δύναμη των φυτών¹ μέσα από τη συγκριτική παρατήρηση της επίδρασής τους κατά τη διάρκεια του έτους, καθώς και της μεταβολής τους μέσα από τις υδατικές φαρμακευτικές διεργασίες. Αρχικά μελετώνται έξι γνωστά φαρμακευτικά είδη του γένους Artemisia: A. vulgaris, A. verlotiorum, A. abrotanum, A. absinthium, A. dracunculus και A. annua.
Το ερευνητικό σχέδιο προσεγγίζει διαφορετικά ερωτήματα σε διαδοχικά στάδια:

1. Παρακολούθηση της ανάπτυξης
Με τη μέθοδο των αναδυόμενων εικόνων και την ταυτόχρονη εξωτερική παρατήρηση της μορφής των φυτών και των μεταβολών της κατά τη διάρκεια του έτους, διαμορφώνεται μια συνολική κατανόηση της ανάπτυξης των έξι ειδών.
Πραγματοποιούνται οριζόντιες συγκρίσεις μεταξύ εικόνων ίδιου φυτικού οργάνου σε διαφορετικές εποχές — με ιδιαίτερη έμφαση στην επιφάνεια των φύλλων, λόγω των εκτεταμένων φαρμακευτικών της εφαρμογών τόσο σε φυτική όσο και σε γενετική φάση.

2. Η σωστή στιγμή συγκομιδής
Ερευνάται η καλύτερη εποχή συγκομιδής για κάθε φυτικό όργανο, καθώς και η επίδραση του ερεθίσματος της άνθησης στην επιφάνεια των φύλλων. Αυτή η διάσταση είναι κρίσιμη για τη φαρμακευτική χρήση του φυτού. Ακολουθείται κάθετη σύγκριση εικόνων διαφορετικών οργάνων την ίδια χρονική περίοδο — για παράδειγμα κατά την άνθηση.

3. Φαρμακευτικές επεξεργασίες
Διερευνάται πώς διάφορες υδατικές διαδικασίες (έγχυση, πέψη, αφέψημα, εκχύλιση) επηρεάζουν τις εικόνες. Οι μεταβολές στις εικόνες παρατηρούνται ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για συγγενικά ή διαφορετικά φυτικά είδη. Αρχικά, η έρευνα επικεντρώνεται σε ένα μόνο είδος φυτού: τι αλλαγές εμφανίζουν οι εικόνες κάθε φαρμακευτικής παρασκευής, όταν ακολουθείται η ίδια αναλογία με τον διαλύτη; Στη συνέχεια, τα ίδια πειράματα επαναλαμβάνονται σε άλλα είδη, ακόμα και μη συγγενικά, που αναπτύσσονται στο ίδιο αγρόκτημα Demeter.

Πρώτα αποτελέσματα και επόμενα βήματα
Ανεπίσημα ξεκίνησα τις πρώτες εικόνες τον Μάιο του 2024, παρακολουθώντας καθ’ όλη τη χρονιά κυρίως τα φύλλα των έξι ειδών. Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν ορισμένες προκαταρκτικές φαρμακευτικές δοκιμές. Συνολικά δημιουργήθηκαν σχεδόν 100 εικόνες σύμφωνα με τη μέθοδο Wala, με κάθε εικόνα νωπού εκχυλίσματος 50% σε τριπλή παραλληλία, και μία επιπλέον στο 25%.
Το επόμενο βήμα περιλαμβάνει μελέτη βιβλιογραφίας — ερευνητικά άρθρα για τα χημικά προφίλ των ειδών, καθώς και ανασκόπηση υπαρχόντων συστημάτων αξιολόγησης των εικόνων. Το μοντέλο της Ruth Mandera² με τέσσερις βασικούς τύπους εικόνας, που σχετίζονται με τέσσερα φυτικά όργανα και τις τέσσερις εποχές, έχει ήδη φανεί πολύτιμο για την αξιολόγηση νωπών εκχυλισμάτων. Για τη φαρμακευτική επεξεργασία, υπάρχουν μόνο λίγες προσεγγίσεις — ακόμη δεν έχει διαμορφωθεί ένα πλήρες αξιολογικό σύστημα· αυτό είναι κάτι που μένει να αναπτυχθεί.

Ευχαριστίες και συνέχεια
Ευχαριστώ θερμά την επιστημονική επιτροπή του έργου (Ruth Mandera και την ομάδα Hiscia με τους P. Doesburg, C. Scherr και G. Guglielmetti), καθώς και τα τρία ιδρύματα που το υποστήριξαν οικονομικά μετά από μακρά προετοιμασία: το Ίδρυμα Software AG, το Ίδρυμα για την Ολοκληρωμένη Ιατρική και Φαρμακευτική και το Ίδρυμα Dr. Hauschka. Το ερευνητικό σχέδιο βρίσκεται ήδη σε φάση περαιτέρω εξέλιξης — και θα χαρώ να μοιραστώ τις επόμενες φάσεις την επόμενη χρονιά. Ανυπομονώ για τις προκλήσεις που έρχονται.

¹ Rudolf Steiner προς Lili Kolisko: «Μελέτησε τις διαμορφωτικές δυνάμεις των φυτών.»

² Mandera, R. (1995): “On the transformation of plant organs, substance qualities and image types in the Steigbild method”, Tycho de Brahe – Annual for Goetheanism, pp. 298–310.