Από τους «ονειροπόλους» του 1917 στις ψηφιακές κοινότητες των αλγορίθμων: πότε η ενασχόληση με την Ανθρωποσοφία γίνεται πραγματική συμμετοχή στη ζωή;

---

Το απόσπασμα:
Πραγματικά, η ανθρωποσοφική θεώρηση της ζωής δεν αποβλέπει στη δημιουργία μερικών ονειροπόλων, αλλά ανθρώπων ικανών να στέκονται δυναμικά μέσα στη ζωή. Δεν αφορά την ίδρυση μεμονωμένων κοινοτήτων μερικών ανθρώπων που θέλουν να περνούν καλά ή να είναι χορτοφάγοι κάπου σε μια ορεινή περιοχή και να διασκεδάζουν – αφορά την κατανόηση των σημείων των καιρών γνωρίζοντας τι είναι πραγματικά ιστορικά αναπόφευκτο στην αναπτυξιακή πορεία της ανθρωπότητας. Η ανθρωποσοφία δεν αποτελεί χόμπι μεμονωμένων ομάδων – η ανθρωποσοφία είναι κάτι που απαιτεί το πνεύμα της εποχής μας.

~ Rudolf Steiner: Freedom, Immortality and Social Life (GA 72) – Διάλεξη 4η – Βασιλεία, 24 Νοεμβρίου 1917.

Με μια δεύτερη ανάγνωση
Το απόσπασμα αυτό, ειπωμένο το 1917, παραμένει εντυπωσιακά επίκαιρο. Ο Steiner απορρίπτει την ιδέα μιας Ανθρωποσοφίας που περιορίζεται σε κλειστούς κύκλους ή σε έναν προστατευμένο «εναλλακτικό» μικρόκοσμο. Η πνευματική γνώση, για εκείνον, δεν οδηγεί σε αποχώρηση από τη ζωή, αλλά σε βαθύτερη και ενεργότερη συμμετοχή σε αυτήν.
Σήμερα, βέβαια, η απομόνωση δεν χρειάζεται μια κοινότητα κάπου στα βουνά. Μπορεί να δημιουργηθεί και μπροστά σε μια οθόνη. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επιτρέπουν τη συγκρότηση ψηφιακών κοινοτήτων που τροφοδοτούνται από αλγορίθμους και συχνά ανακυκλώνουν τις ίδιες ιδέες μεταξύ ανθρώπων που ήδη συμφωνούν μεταξύ τους. Εκεί μπορεί εύκολα να γεννηθεί η ψευδαίσθηση ότι η συνεχής ανάρτηση αποσπασμάτων, ο σχολιασμός και η φλυαρία περί Ανθρωποσοφίας αποτελούν από μόνα τους ενεργό συμμετοχή στη ζωή.
Όμως άλλο είναι να μιλά κανείς για την Ανθρωποσοφία και άλλο να εργάζεται μέσα στη ζωή από αυτήν. Η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται στο κατά πόσο η πνευματική γνώση μεταμορφώνεται σε ανθρώπινη συνάντηση, ευθύνη, δημιουργία και ουσιαστικό έργο μέσα στον πραγματικό κόσμο.
Ίσως, λοιπόν, το ερώτημα που θέτει σήμερα το απόσπασμα του Steiner να είναι απλό και απαιτητικό μαζί: μιλάμε για την Ανθρωποσοφία ή εργαζόμαστε μέσα στη ζωή από την Ανθρωποσοφία;