Το παρόν άρθρο είναι βασισμένο στο κείμενο της Janne Bierens, “Becoming Oneself in the Becoming of the World”, που δημοσιεύθηκε στο Das Goetheanum.

Πριν από περίπου έναν αιώνα, μια ομάδα νέων συγκεντρώθηκε γύρω από τον Rudolf Steiner στη Στουτγάρδη. Οι νέοι αυτοί δεν αναζητούσαν μόνο ιδέες ή θεωρίες· αναζητούσαν έναν τρόπο να εναρμονίσουν την προσωπική τους πορεία με την εξέλιξη του κόσμου. Το ερώτημα που τους απασχολούσε ήταν βαθιά υπαρξιακό: πώς μπορεί κανείς να γίνει πραγματικά ο εαυτός του μέσα σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς; Το ίδιο ερώτημα παραμένει ζωντανό και σήμερα. Στον σύγχρονο κόσμο, οι νέες γενιές μεγαλώνουν μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων κοινωνικών, τεχνολογικών και περιβαλλοντικών μεταβολών. Πολλοί νέοι βιώνουν μια αίσθηση αποξένωσης: η γνώση συχνά περιορίζεται σε πληροφορίες, ενώ η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, την κοινωνία και τον ίδιο του τον εαυτό γίνεται όλο και πιο αδύναμη.

Μια γνώση που συνδέει τον άνθρωπο με τον κόσμο
Στην καρδιά αυτής της αναζήτησης βρίσκεται το ερώτημα της γνώσης. Τι είδους γνώση μπορεί να επανασυνδέσει τον άνθρωπο με τον κόσμο; Η αληθινή γνώση δεν είναι απλώς μια νοητική δραστηριότητα. Είναι μια μορφή συμμετοχής στον κόσμο. Οι νέοι άνθρωποι, ιδιαίτερα στην περίοδο της μετάβασης προς την ενηλικίωση, επιθυμούν να γνωρίσουν τον κόσμο όχι μόνο με τη σκέψη τους, αλλά με ολόκληρη την ύπαρξή τους – μέσα από εμπειρία, δράση και δημιουργία. Μια τέτοια προσέγγιση της γνώσης συνδέεται με την ιδέα ότι η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τη μετάδοση πληροφοριών αλλά την καλλιέργεια μιας ζωντανής σχέσης με την πραγματικότητα.

Η σημασία της πρωτοβουλίας
Στη διαδικασία αυτή, κεντρικό ρόλο παίζει η ανθρώπινη πρωτοβουλία. Η πρωτοβουλία δεν είναι απλώς μια πράξη δράσης. Είναι η στιγμή όπου ο άνθρωπος αναλαμβάνει συνειδητά την ευθύνη για κάτι στον κόσμο. Όταν ένας άνθρωπος δρα από εσωτερική παρόρμηση και δημιουργική ευθύνη, τότε η προσωπική του ανάπτυξη συνδέεται άμεσα με την εξέλιξη του κόσμου γύρω του. Αυτό σημαίνει ότι το ερώτημα της προσωπικής ταυτότητας δεν μπορεί να διαχωριστεί από το ερώτημα της κοινωνικής και πολιτισμικής ευθύνης. Ο άνθρωπος δεν γίνεται ο εαυτός του απομονωμένος από τον κόσμο, αλλά μέσα από τη συμμετοχή του σε αυτόν.

Κοινότητα και ανθρώπινες σχέσεις
Ένα ακόμη στοιχείο που αναδεικνύεται σε αυτή την αναζήτηση είναι η σημασία της κοινότητας. Η σύγχρονη κοινωνία συχνά ενισχύει τον ατομισμό και τον ανταγωνισμό. Ωστόσο, η πραγματική ανάπτυξη της προσωπικότητας προϋποθέτει αυθεντικές ανθρώπινες σχέσεις. Μέσα σε κοινότητες μάθησης, συνεργασίας και δημιουργίας, οι άνθρωποι μπορούν να αναπτύξουν όχι μόνο τις ικανότητές τους αλλά και την ευθύνη τους απέναντι στους άλλους. Η ερώτηση «ποιος είμαι;» μετατρέπεται έτσι σε μια βαθύτερη ερώτηση: «πώς μπορώ να συμβάλω στον κόσμο;»

Ο άνθρωπος ως μέρος μιας μεγαλύτερης διαδικασίας
Το να γίνεται κανείς ο εαυτός του δεν είναι ένα στατικό αποτέλεσμα αλλά μια συνεχής διαδικασία. Καθώς ο κόσμος μεταμορφώνεται, ο άνθρωπος καλείται να μεταμορφώνεται μαζί του. Η προσωπική ανάπτυξη δεν είναι αποκομμένη από τις πολιτισμικές, κοινωνικές και πνευματικές εξελίξεις της εποχής. Αντίθετα, οι δύο αυτές διαδικασίες αλληλοδιαπλέκονται. Έτσι, το ερώτημα που απασχολούσε τους νέους πριν από έναν αιώνα παραμένει σήμερα εξίσου επίκαιρο: πώς μπορούμε να αναπτύξουμε μια γνώση, μια δράση και μια κοινότητα που να μας επιτρέπουν να γινόμαστε ολοένα και περισσότερο ο εαυτός μας — μέσα στο ίδιο το γίγνεσθαι του κόσμου;

Διασκευή – Απόδοση για το Blog  Element © Gerry E. Katramados.